31 mei 2017

Koken in vakantiehuisjes



In deze blog geef ik wat voorbeelden voor als je rustig en gezellig wilt koken en eten in een huisje. Geen culinaire hoogstandjes, maar ook geen opgewarmde blikjes met niks. Ik doe dat aan de hand van onze damesweekends. Ieder jaar gaan wij met zijn vieren ergens in Nederland een weekend naar een huisje. Wij, dat zijn vier vrouwen die tussen 1988 en 1996 een studentenhuis onveilig maakten toen ze aan de UvA studeerden. 'Onveilig' is de verkeerde term. In geen enkel ander gezelschap voel ik me zo veilig als met deze drie dames.


De laatste jaren hebben we dus kris-kras door heel Nederland het spannende moment mogen meemaken dat je voor het eerst de keuken van Het Huisje ziet. Voor een eet-denker is de eerste vraag natuurlijk: hoe is het gesteld met de keuken? Zijn er messen? Is er een rasp? Een oven? Hoe zijn de pannen? Staat er wat basisvoorraad? Misschien wat kruiden in de tuin? Altijd weer stap je de auto uit, of van de fiets af, en zet je de eerste stappen om antwoord te krijgen op die vraag.


Op de eerste avond wordt er pasta gegeten. Tradities ontstaan soms heel snel, als je even niet oplet. Deze ontstond bij de Jumbo in Lemmer. We begonnen met twee versies, een met tomatensaus met fruits de mer en de ander spinazie boursin zalm. De jaren erna groeide dat naar elkaar toe, en dit jaar was het uitje, wat knoflook, een zak verse spinazie. Daarop twee wilde zalmfilets heel zachtjes gaar laten pocheren. Erdoor nog wat gerookte zalm, wat zure room en een paar zoete tomaten in stukjes.

De Waddenzee bij het Lauwersmeer

Voor het ontbijt hebben we een klein instrumentje met een grote werking: de melkklopper. Een plat zeefje, gekocht bij Dille en Kamille. Het gemis aan espresso wordt gecompenseerd met magische microfoam! Als je de koffie in een glas serveert zie je de melk in dunne stroompjes uit de schuimlaag zakken. We kunnen er eindeloos naar kijken. 's Ochtends als ik urenlang wacht tot de anderen uitgeslapen zijn (ik kan dat helaas niet meer) geniet ik in alle stilte en rust van mijn koffie met maxisuperschuim.


Je hebt natuurlijk minder basisspullen in een huisje dan in je eigen keuken. Voor de tweede avond kiezen we daarom in de regel een simpel gerecht zoals andijviestamppot. In Zeeland had ik zware kookvibes, toen heb ik in de ochtend al ratatouille voorbereid die langzaam kon garen. Met wat rijst en een stukje vis, een worstje of een burgertje ben je snel klaar en heb je niet veel resten.


Een paar zaken helpen erg bij smaak maken. Goede ingrediënten, groene kruiden en een paar specerijen. Soms staan er wat potjes in een huisje en dan komt het voor dat ik mijn recept aanpas aan de aanwezige specerijen. Soms neem ik wat mee: za'atar (zelfgemengd), zelfgemaakte houmous of een jampot met vinaigrette. De laatste heb ik nog nooit meegenomen, maar omdat je dan zonder dure olie en goede azijn kunt had ik dat natuurlijk al jaren moeten doen! We hebben het ons in ieder geval voor volgend jaar voorgenomen. Het is inmiddels traditie om de laatste dag een lijstje met verbeterpakpunten te maken.

Za'atar van huis mee met olie uit de keuken in het huisje

Nu moet ik me enorm inhouden want ik zou tachtig foto's van leuke, gezellige, intieme, bijzondere, interessante en amusante vakantiesituaties kunnen posten. Maar goed. Dat doen we dus niet. Op naar het menu voor de tweede dag.


De tweede dag zijn we uitgekomen op soep met brood en lekkere dingetjes. Vaak zitten daar wat resten van de eerste twee dagen bij. Het is snel klaar, kost weinig tijd en vooral ook weinig vieze pannen. Soep bevat bij mij in de regel groente en peulvruchten en is daarmee een mooie basis voor de maaltijd. De mogelijkheden zijn eindeloos, net wat de supermarkt ter plaatse aanbiedt. Een beetje knoflook, een bouillonblokje, eventueel wat specerijen, dan ben je al een heel eind. Rodelinzensoep hebben we gehad maar ook bijvoorbeeld groentesoep met courgette, selderij, aardappel en borlottibonen. Heerlijk lente-eten!


Niet iedereen at de bonen in de soep. Ik had ze apart gemaakt met lang gebakken sjalotjes, wat knoflook en italiaanse tuinkruiden, geblust met een scheutje wijn. Sommigen aten ze zo, of door de sla. De rest andijvie in dunne reepjes was heerlijk met een sausje van limoensap, zure mayo en kwark.


Een andere vaste prik is kruidenboter: beetje peterselie, gesnipperde sjalot, zout en roomboter. Klaar. Vriendin M is vastbesloten dat ze komende zomer geen kruidenboter meer koopt! In een huisje neem je dus wat er is. Thuis kan je dan weer bieslook erbij doen, of munt, of alleen maar platte peterselie, of knoflook. Dit soort recepten kan veel variatie hebben.


Gin-tonic. Ik weet niet of ik dat aan moet raden? Zoals je ziet dronk niet iedereen G-T. Aanvankelijk.



Weer met de sjalotjes, en met de limoen die we voor de G-T in huis hadden gehaald maakten we eiersalade. Sausje van Belgische mayonaise en kwark (we hadden geen yoghurt) en de sap van een halve limoen. Zout en peper. Verse eitjes van de kippen van onze Gelderse vriendin. Zaligheid!



Heel belangrijk vind ik dat je alleen maar kookt als je er zin in hebt. Thuis bedoel ik dan, en al helemaal op vakantie! En op een vakantie zonder gezin of kinderen nog een keer keer tien! Ik ging lekker het bos in en kwam terug met de mooiste dingen.. die ik ook prima in het bos zou hebben kunnen laten liggen. Beter misschien zelfs. Maar KISS, houd het simpel, ik kan het dus niet vaak genoeg zeggen.


Overzicht van de tips:
- een paar smaakmakers zoals knoflook, sjalotten, verse peterselie en citroen of limoen helpen enorm;
- zeker voor de eerste avond is een standaard maaltijd handig. Dat scheelt beslissingen;
- als je minder mogelijkheden hebt dan thuis is het extra belangrijk om maaltijden op te bouwen vanuit goede ingrediënten. Lokale spullen van langs de weg bijvoorbeeld;
- houd ook de andere maaltijden simpel. Je mist niet alleen je specerijen en olie en azijn, maar ook de rasp, de blender, de staafmixer enz;
- maak zelf kruidenboter;
- Soep met brood en wat lekkere dingen is snel, makkelijk en handig als je vegetariërs en vleeseters hebt;
- Neem lukraak wat (half)producten mee uit je eigen keuken; daarmee kan je weer verder improviseren met wat je ter plaatse kunt vinden;
- Drink geen Gin-tonic;
- En de belangrijkste: die kan niet in woorden. Eigenlijk. Nou ja. Wees zuinig op oude vrienden.







15 april 2017

Kool in plakken gebakken


Binnen een half uur eten op tafel, en dan ook nog in een vorm dat iedereen zijn bord leeg eet. Dat is toch vaak de dagelijkse uitdaging. Dit is een methode die weinig tijd kost en vooral ook heel weinig aandacht. Je schuift de kool in de oven, keert hem een keer halverwege, en hebt verder je handen vrij voor andere dingen.


Dat roosteren de kool ook nog lekker zoet en smaakvol maakt, en dat het roosteren in hele plakken ervoor zorgt dat de dunne stukjes niet verbranden is allemaal bonus. Oven aangooien, kool in plakken snijden, wat olie of boter aan beide kanten, zout en peper, op het bakblik leggen en in de oven schuiven, omkeren. Dat is de basisbereiding. Ik geef ook een aantal varianten want met specerijen kun je de plakken iedere keer een ander smoel geven.


Natuurlijk zijn er momenten dat je rode kool uren kunt laten stoven (dit is mijn basisrecept) of dat je ervoor kiest om hem fijn te snijden en kort te garen door eerst aan te fruiten en daarna te blussen (deze compote). Heel vaak gebruik ik kool ook als extra groente in de winter in soepen en salades. Maar als je een rode of witte kool als voorraad in de koelkast hebt is de plakkenbakken-methode een handige aanvulling op je repertoire. Het maakt de kool eigenlijk net zo praktisch als broccoli of courgette: voor de aardappelen groente vlees dagen. Of in moderne keukenlingo korrels groente burger...


En wat doe je dan met die extra tijd die je overhoudt? Dit keer koos ik tegen de avondwandeling of Netflixbinge en ging ik naar de kerk op vrijdagavond. Een rustige Goede Vrijdagdienst. In stilte de kerk uit, toch nog even vragen of ze hulp nodig hadden en het volgende moment stond ik met een klein aantal mensen 200 behoorlijk zware stoelen te verdelen voor overmorgen. Mijn stappenteller was blij! Mijn rug, waar ik vorige week doorheen gegaan was hield het goed. En ik raakte geïnspireerd door een 84-jarig gemeentelid; hij was eigenlijk fitter dan ik!


Kool in plakken gebakken

Ingrediënten
per persoon ongeveer 150-200 gram kool
wat olie of boter
peper en zout
wat specerijen en/of suiker naar keuze

Bereiding
1. Verwarm de oven op 175 graden. Snijd de kool in plakken van 1-2,5 centimeter dikte. Laat de stronk zitten voor extra houvast, verwijder die pas na het bakken. Bestrijk de plakken met een kwast met wat olie of gesmolten boter, zout en peper en kruiden (zie hieronder) naar keuze.
2. Leg ze op een schoon bakblik, zet ze in oven en keer ze als de bovenkant kleurt, na 10 tot 15 minuten. Bij dunne plakken wat sneller. Mocht het keren lastig gaan, gebruik dan twee houten lepels of pannekoekenmessen. Bestrooi rode kool eventueel met wat suiker de laatste vijf minuten.

Varianten
Rode kool: suiker en kaneel/ honing, komijn en koriander/ sumac, granaatappelsiroop en chilivlokken
Witte kool: kerrie, karwijzaad, peterselie met knoflook

Midden april - net wel blaadjes...


31 maart 2017

Dessertchocoladecakejes


Dit is een perfect recept. Bak het in kleine vormpjes en je krijgt een soort gebakken chocolademousse die het tegen iedere bonbon op kan nemen. Sterker nog, ik zou iedere Leonidasbonbon, ja ook de witte met koffieroom, laten staan voor deze cakejes. Die intense chocolade-ervaring: als dat is wat je zoekt, zoek dan niet verder. Het origineel komt van smitten kitchen en wordt wat groter gebakken, dan zijn het Belgian brownies. Voor mij is deze mini-uitvoering de ultieme maaltijdafsluiter bij een kopje sterke espresso.


Ik heb de bereiding wat aangepast zodat het nog makkelijker gaat. Als er boter met chocolade moet worden gesmolten dan gebruik ik geen bain marie. Ik zet een klein melkpannetje op met de boter. Zodra de boter is gesmolten voeg ik de chocolade toe en zet ik het vuur uit. Ik ga de andere ingrediënten afwegen en kom pas na een paar minuten terug. Als je dan even doorroert krijg je een prachtige egale massa van gesmolten chocolade en boter.


Voor een snel resultaat is het handig om dit geheel wat terug te koelen. Daarvoor hoef je niet te stoppen op dit moment. Je kunt de suiker, het zout, de eieren en de bloem toevoegen en dan het mengsel even laten staan terwijl je bijvoorbeeld de vorm invet. Het wordt veel beter hanteerbaar daardoor.


En dan is altijd weer de vraag: wat is nou de beste manier om een chocoladegebakje te presenteren of te fotograferen. Ik ben er nog niet uit. Maar misschien hoeft dat ook niet. De betovering van chocolade is zo groot, daar moeten alle normale culinaire overwegingen voor wijken!


Dessert-chocoladecakejes
voor 48 minicupcake-vormpjes

Ingrediënten
200 gram boter
200 gram pure chocolade in stukjes
1 snufje zout
200 gram kristalsuiker
4 eieren
20 gram bloem

Bereiding
1. Verwarm de oven voor op 175 graden. Smelt de boter in een klein pannetje. Zet het vuur uit. Gebruik wat van de boter met een penseel om de vormen in te vetten. Voeg de chocolade toe. Laat dit even staan.
2.  Roer achtereenvolgens zout en suiker en daarna de eieren door het mengsel en tot slot de bloem. Zet het even koud in een bodempje water.
3. Vul de vormpjes voor drie kwart en bak af gedurende 8 tot maximaal 10 minuten. De binnenkant moet nog zacht zijn. Laat ze even staan en los ze voorzichtig, eventueel met een lepel of mes.



19 februari 2017

Rotiplaten zelf maken



Rotiplaten kan je gelukkig kopen. Tegenwoordig zijn ze op veel plekken verkrijgbaar. Toch maken mensen ze zelf. Je kunt zelf de vulling kiezen, je kunt zelf bepalen hoeveel zout er in gaat (ik vind ze te zout uit de winkel). Maar goed, meer dan de liefde voor gele erwtenvulling of de afkeer van zout moet het toch een raar soort van zin in een rotklus zijn, die een mens ertoe drijft om zelf rotiplaten te maken.

18 januari 2017

Cranberry-appelcake


Een smeuïge cake , lekker zowel lauwwarm als koud. Met de frisheid van cranberries, maar niet te zuur, met een lekkere hint citroenrasp en genoeg kaneel om je op een koude dag door en door op te warmen. De cranberries lagen vooral rond Kerst volop in de winkel. Je kunt ook bevroren exemplaren uit de koeling gebruiken; ik ben vast niet de enige met Kerstresten... ook zo'n doosje uit de vriezer moet een keer op.